گنجینه ی ادب
محرم آمد ... محرم آمد ... محرم آمد ... محرم آمد ... محرم آمد ...
آخرین مطالب
لینک دوستان
وبلاگ دبیر ارجمند اقای محمود کاظمی(دینی وعربی )وبلاگ دوست عزیز آقای کاظمی (نرم افزار موبایل)سوال وپاسخ امتحانات امتحانات هماهگ ونهايي (حتما سري بزنيد) آموزش ریاضی وفیزیک دبیرستان وپیش دانشگاهینمونه سوال تمام دروس دبیرستان وپیش دانشگاهی یک وبلاگ بسیار زیبا(فیلم، صوت ، کتاب و ... )پایگاه احادیث موضوعیآخرین اطلاعات واخبار سازمان سنجشآموزش تمامی دروس دبیرستاناداره کل سنجش وارزشیابی تحصیلیگزینه دو (حتما سری بزنید)سازمان آموزش وپرورش چهارمحالآموزش وپرورش منطقه ی بن مخصوص دانش آموزان ابتدایی و راهنمایی * حتما سری بزنید* یک وبلاگ بسیار پر محتوا حتما دیدن نماییدمعرفی رشته های دانشگاهی حتماسری بزنیدکتاب های مجازی ودانلود های آن برروی موبایل کد های جاوا گروه رباتیک دفتر مقام معظم رهبریپایگاه اطلاع رسانی دولت یک سایت علمی بسیار ارزشمند از ابتدایی تا دبیرستان( سفارش می کنم دیدن نمایید) همه چیز از همه جا * شهر دانلود ........... استخاره با قرآن- دانلود نرم افزار بزرگترین سایت علمی دانش آموزان (حتما سری بزنید )نمونه سوالات امتحانیپایگاه پنج تن علیهم السلامدوستانهرهروان ولايتوخدايي كه در اين نزديكي استشهر بن - شهر مناخبار دانش آموزي شهرستان بنمهدويتزندگي زيباست اما شهادت زيباتركلامي از قرآنخبربسيج چهارمحال امام زمان (عج).....یک سایت علمی بسیار مفید مخصوص تمام دوره های تحصیلی ******پایگاه مذهبی میقاتیاحسین(ع)
+ نویسنده در پنجشنبه یکم مرداد 1388 |
درس بیست ودوم

* مقاله قالب نگارشی است که برای مقاصد خاصی تهیه می شود ومثل هر نوشته انواع گوناگونی دارد .

1- برای هدف ومقصود خاصی نوشته می شود . 2- از نظمی خاص وسیر منطقی مشخصی پیروی می کند . 3- بین بخش های آن هماهنگی وارتباط وجود دارد . 4- درتهیه ی آن ازمنابع معتبر استفاده می شود . 5- حجم مقاله ها بین 500تا 5000کلمه است . 

* مقاله ها بر اساس چگونگی تهیه به چند دسته تقسیم می شوند :

1- پژوهشی وتحقیقی 2- توصیفی وتشریحی 3- تحلیلی

* اساس تهیه ی مقاله تحقیقی آزمایش ، تحقیق ، تجربه ، آمار واسناد است وحدس وگمان در آن جایی ندارد .

* درمقالات تشریحی نویسند ه با دقت وموشکافی وقایع ، زشتی ها وزیبایی ها را برای خواننده مصور می سازد .

* مقالت بر حسب لحن به دودسته ی : جدی وانتقادی تقسیم می شوند .

* تهیه ی مقاله مراحل خاصی دارد که با انتخاب موضوع شروع وبا ذکر منابع پایان می یابد .

* قسمت های تشکیل دهنده ی مقاله عبارتند از : عنوان ، فهرست ، مقدمه ، متن مقاله ة نتیجه ومنابع ومآ خذ .

* نویسنده مقاله ضمن تسلط وآگاهی باید آزاد اندیش وراستگفتار وامین باشد .

درس بیست وسوم

گروه قیدی در زبان فارسی از یک کلمه یا بیشتر ساخته شده ودر ساختمان واحد بالاتر جایگاه ادات را اشغال می کند .

* واژه هایی که به تنهایی در جایگاه قید یا متمم قیدی به کار می روند (( واژه ی قیدی )) نامیده می شوند .

* گروه قیدی بخشی از سخن است که فعل به آن نیازمند نیست وبه همین دلیل می توان آن را از جمله حذف کرد .

* گروه قیدی از نظر ساختمان دو گونه است : 1- نشانه دار 2- بی نشانه 

* گروه های قیدی نشانه دار چهار نوع است : 1- کلمات تنوین دار 2- پیشوند +اسم 3- متمم های قیدی 4- واژه های مکرر

* گروه های قیدی بی نشانه سه نوع است : 1- قید های مختص 2- اسم های مشترک با قید 3- صفت های مشترک با قید 

* قید های مختص واژه هایی هستند که تنها قید واقع می شوند وشمار آنها در فارسی زیاد نیست .

* راه تشخیص قید حذف آن از جمله است . اگر باحذف کلمه جمله ناقص نشود آن کلمه قید محسوب می شود .

* قید های مشترک بر دونوع است : 1- قید هایی که در اصل گروه اسمی اند ومی توانند در جمله نقش دیگری بگیرند 2- قید هایی که با صفت مشترک هستند .

* درزبان فارسی برخی فعل ها حرف اضافه ی خاصی می پذیرند باید دقت کرد که حروف اضافه ی آن فعل را به کار برد درغیر این صورت جمله نادرست است : ترسیدن = از        امیدوار = به        آموختن = به

درس بیست وچهارم

* زبان شناسان زبان را در سه سطح بر رسی می کنند : واج شناسی ، دستورزبان ، وروابط معنایی

* زبان شناسان سطح دستور زبان را به دو بخش صرف ونحو تقسیم وهر یک از آن دو را جداگانه بر رسی می کنند .

*در بخش صرف به مطالعه ی درونی واژه می پردازند .

* ساختمان کلمه را می توان مرکب از سه عنصر دانست : پیشوند ، پایه ، پسوند .

* واژه به آن واحد زبان گفته می شود که از یک تکواژ یا بیشتر ساخته شده است .

* به کوچکترین واحد های با معنایی که از تجزیه ی واژه ها مشخص می شود تکواژ گفته می شود .

* تکواژ ها بر پایه ی ویژگی های معنایی ساختواژی ودستوری به چهار دسته تقسیم می شوند : 1- تکواژهای واژگانی یا قاموسی 2- تکواژ های دستوری یا نقشی 3- تکواژ های اشتقاقی 4- تکواژ های تصریفی

* تکواژ های تصریفی دارای دو ویژگی عمده هستند .

1- برای همه ی واژه های هر دسته یا مقوله به طور یکسان به کار می روند . 2- مقوله ی واژه ی حاصل را نسبت به پایه ی واژه تغییر نمیهند .

* نقش تکواژ های اشتقاقی یا ساختن کلمه ی آزاد است یا آماده کردن کلمه برای قرار گرفتن در ساختار صرفی است .

* نقش ساخت واژه های تصریفی آماده سازی کلمات موجود زبان برای ورود به ساخت نحوی جمله است .

* واژه ی غیر ساده آن است که بیش ازیک تکواژ دارد ومی توان آن را به اجزای سازنده تقسیم کرد .

* واژه ی غیر ساده را از جهت اجزای سازنده آن به سه دسته تقسیم می کنند : مرکب – مشتق – (مشتق- مرکب )

* در مورد واژه های غیر ساده وضعیت امروز آنها را در نظر می گیریم .

* درزبان فارسی دو ضمیر ( این و آن ) جانشین اسم نمی شوند ونمی توان آنهارا به جای اسم به کار برد . اما می توانند به عنوان صفت پیشین همراه اسم بیایند .

درس بیست وپنجم

* مطالب کتاب بصورت خلاصه می باشند !

درس بیست وششم

* کلماتی اهمیت املایی دارند که دارای یک یا چند از گروه های شش گانه باشند . :

* حرف های  ح – ه  نماینده واج وصدای / ه/ می باشند .

* حرف های ز- ذ – ض – ظ  همگی نماینده واج وصدای / ز / می باشند .

* حرف های غ – ق  هر دو نماینده واج /غ/ می باشند .

* غیر از گروه های ششگانه چند گروه فرعی ومحدود از جمله کلمات تنوین دار ، کلمات شمارشی ، کلمات اختصاری نیز جز گزینش املایی هستند .

* نوشتن اعداد با حرف یا رقم واستفاده از شکل اختصاری کلمه در املا غلط است .

* به کار بردن شکل اختصاری کلمه در املا از بار دوم به بعد صحیح است .

درس بیست وهفتم

* جمله در ساختمان واحد بزرگتر زبان یعنی جمله مستقل به کار می رود .

* جمله مستقل یک ساخت زبانی است که جزئی از ساخت بزرگتر نباشد .

* جمله مستقل بزرگترین واحد زبان است .

* جمله مستقل بر دو نوع است : 1- ساده 2- مرکب

* جمله ساده یک فعل دارد .

* جمله ی مرکب آن است که بیش از یک فعل دارد .

* جمله ی مرکب از یک جمله ی هسته ویک یا چند جمله ی وابسته تشکیل می شود .

* بخشی از جمله ی مرکب که پیوند وابسته ساز دارد جمله ی وابسته نامیده می شود .

* بخشی که پیوند وابسته ساز ندارد هسته است .

* پیوند ها بر دو نوعند : وابسته ساز – هم پایه ساز

* پیوند های وابسته ساز که جمله ی وابسته را به جمله ی هسته وابسته می سازند عبارتند از : که – تا – چون – اگر – زیراکه و ....

* پیوند های هم پایه ساز که دو جمله ی ساده را به همدیگر ربط می دهند بدون آنکه بین آنها وابستگی ایجاد شود عبارتند از : اما – ولی – و – یا  و ......

* جمله ی وابسته را از پیوند وابسته ساز همراه آن تشخیص می دهیم .

* به جمله هایی که با پیوند هم پایه ساز ساخته می شوند جمله ی هم پایه می گویند : هوا سرد است وبرف می بارد * جمله ی وابسته می تواند پیش از جمله ی هسته یا پس از آن بیاید .

* در زبا فارسی کلماتی وجود دارد که شکل نوشتاری آنها اندکی با هم متفاوت است بدون آنکه در معنا تفاوتی داشته باشند انتخاب یکی از آنها به سبک وعلاقه ی ما بستگی دارد . : الف) آشیان – رخسار – روزن  ب) آشیانه- رخساره – روزنه 

درس بسیت وهشتم

 * گزارش نوعی نوشته است که در آن نویسنده اطلاعات را در موضوعی خاص تهیه می کند ودر اختیار کسانی می گذارد که از آن اطلاع وآگاهی ندارند .   

* گزارش انواع گوناگونی دارد : رسمی واداری – غیر رسمی – دوره ای ومرتب – اجمالی – کوتاه – مفصل – فردی – گروهی – و ....

* تهیه ی گزارش مراحلی دارد که باید رعایت شود .

* در نگارش متن گزارش رعایت نکات مهم زیر مهم است :

1- آمار واعداد ومحاسبات را  به دقت ذکر کنیم .

2- از جزئیات غیر ضروری پرهیز کنیم

3- سعی کنیم مطالب گزارش مستند باشد .

4- به زبان ساده روان گویا وقابل فهم بنویسیم .

5- لحن گزارش را به دور از تعصب توهین تمسخر ومبالغه بنویسم .

درپناه حق

 

 

 

+ نویسنده در یکشنبه بیست و هشتم تیر 1388 |
 درس نوزدهم

*قدم اول در تحقیق وپژوهش توانایی استفاده وبهره گیری از منابع است .

* شرط استفاده از منابع ومراجع شناختن آنها وآشنایی با طرز استفاده از آنهاست .

* در مراجعه به مراجع به اطلاعاتی از قبیل : معنی یا معانی گوناگون ، املای درست ،تلفظ ، ریشه و... به دست می آوریم .

* ترتیب قرار گرفتن کلمات واژه نامه ها بر اساس حروف الفباست برخی از واژه نامه ها عمومی اند مانند : فرهنگ معین ولغت نامه ی دهخدا وبرخی نیز تخصصی هستند مانند : فرهنگ اصطلاحات علمی زیر نظر پرویز شهریاری.

* برای شناخت منابع ومراجع می توان از فهرست کتاب شناسی ها ، مقاله ، نامه ها ، برگه های کتاب داری و... استفاده کرد .

*درمیان منابع پژوهشی کتاب های مرجع جایگاه ویژه ای دارند . زیرا در کوتاه ترین زمان اطلاعاتی دقیق ،جامع واساسی درباره یک موضوع ،مفهومو... به ما می دهند .

* برخی از کتاب های مرجع عبارتند از : واژه نامه ها ، فرهنگ نامه ها ، دانش نامه ها ، زندگی نامه ها و...

* مراجع پژوهش به چهار دسته ی اصلی تقسیم می شوند . : 1- مراجع دست اول 2- مراجع دست دوم 3- مراجع مطالعاتی و غیر کتابی 4- مواددیداری – شنیداری .

درس بیستم

* هسته گروه اسمی ممکن است اسم یا ضمیر باشد .

* کلمه ای که به جای اسم می نشیند ضمیر نامیده می شود .

* اسمی را که ضمیر به جای آن آمده است مرجع ضمیر می نامند.

*هرگروه اسمی که هسته ی آن ضمیر باشد می تواند بر خی وابسته ها را به همراه داشته باشد .

* ضمیر های اشاره (این و آن ) وابسته های پسین جمع را می پذیرند .

* ضمیر مشترک خود   مضاف الیه می گیرد . : خود سعید 

* بعضی از ضمیر های شخصی جدا گاهی صفت می گیرند : من دانش آموز

* برای دوم شخص مفرد برای احترام به جای ضمیر ( تو – ت ) از ضمیر های (شما وتان ) استفاده می شود .

* برای سوم شخص مفرد هنگام احترام به جای ضمیر های (او – اش ) ازضمیرهای ( ایشان – شان ) استفاده می شود .

* شبه جمله واژه هایی هستند که به تنهایی همچون جمله ی مستقل مفهوم کاملی را می رسانند اما دارای نهاد وگزاره نیستند .

*شبه جمله از نظر معنا انواع گوناگونی دارد .

* منادا نیز چه با نقش نما ( ای- یا – آی – ا) همراه باشد چه بی آن شبه جمله نامیده می شود .

در زبان فارسی واژه ی برخوردار  به معنی بهره مند است ودرجاییبه کار می رود که مفهوم جمله مثبت باشد : پدرم از سلامت کامل برخوردار است .

درس بیست ویکم

* منظور از گزینش املایی تشخیص کاربرد صحیح حروفی است که دارای واج یکسان هستند.

* برای تشخیص گزینش صحیح املایی می توان از راه های دیدن شکل صحیح کلمات ، شناختن هم ریشه وهم خانواده بودن کلمات وتوجه به معنای کلمات استفاده کرد .

* حروف شش گانه عبارتند از : 1- ء – ع 2- ت –ط 3- ث –س – ص 4- ح – ه  5- ز – ذ – ض – ظ 6- ق – غ

* حرف همزه اگر آغازی باشد به شکل (ا) نوشته می شود .

* حرف های (ص – ث ) خاص عربی است .

* در گذشته مردم بیشتر به حرف (ط) گرایش داشتند اما امروزه به (ت) می نویسند : طهران = تهران

* در زبان فارسی کلماتی وجود دارند که به دوشکل نوشته می شوند در املا هر شکل را گزینش کنیم صحیح است .: آذوقه / آزوقه – حوله / هوله – زغال / ذغال

+ نویسنده در شنبه بیست و هفتم تیر 1388 |
درس شانزدهم

*گروه اسمی از یک اسم به عنوان هسته ویک یا چند وابسته تشکیل می شود اما وجود وابسته اجباری نیست .

* هسته گروه اسمی یا اسم است یا هرچه در حکم اسم باشد .

* وابسته های اسم دو گونه اند : پیشین – پسین

* ویژگی های اسم در زبان فارسی عبارتند از : 1- شمار 2- شناس – ناشناس 3- عام –خاص 4- ساختمان

* شمار : اسم یا مفرد است یا جمع یا اسم جمع

* مفرد در فارسی نشانه ی ویژه ای ندارد .

* نشانه های جمع در فارسی عبارتند از : ها – ان – ات – ون – جات

* جمع مکسر ویژه کلمات عربی است که برخی از آنه در فارسی به کار می رود .

* اسم جمع مانند مفرد نشانه ای ندارد اما بر یک مجموعه دلات می کند .: ملت – طایفه – دسته

* شناس (معرفه ) اسمی است که برای شنونده یا گوینده شناخته شده باشد .

* برخی از نشانه های اسم شناس عبارتند از : 1- همراه (را) مباشد 2- اسم جنسی که مضاف الیه آن شناس باشد 3- این وآن وکدام قبل از آن باشد .

*ناشناس : اسمی که برای گوینده یا شنونده به صورت ناشناس به کار رود وپیش از (ی)یا (ی- را ) می آید .

* اسم جنس اسمی است که بدون هیچ نشانه ای به کار می رود ومنظور آن تمام افراد طبقه ی خود می باشد .

* اسم عام همه ی وابسته های پیشین وپسین اسم را می پذیرد .

* اسم خاص بر خلاف اسم عام دو وابسته ی پسین (جمع – ی نکره ) را نمی پزیرد .

* اسم ازجهت ساخت به چهار دسته تقسیم می شود : ساده ، مرکب ، مشتق، ومشتق- مرکب

*اسم ساده فقط یک تکواژ دارد .

* اسم مرکب از دو یا چند تکواژ مستقل تشکیل می شود .

* اسم مشتق اسمی است که یک جز آن معنای مستقل ندارد یعنی وند است .

* اسم مشتق – مرکب اسمی است که ویژگی های مشتق ومرکب را با هم داشته باشد .

* نام آوا صداهای طبیعی وبی معنای پیرامون ما ( صدای موجودات زنده وغیر زنده ) را می گویند .

* در زبان فارسی (گذاشتن ) به معنای قرار دادن و مجازا به معنای قرار داد کردن ، وضع کردن وتاسیس کردن است مثل : بنیان گذار – قیمت گذار اما گزاردن به معنای به جا آوردن ، ادا کردن واجرا کردن است مثل نماز گزار – خدمت گزار پس هنگام کاربرد آنها باید به معنی دقت کنیم .

درس هفدهم

* یاد داشت بر داری به حافظه ی ما کمک می کند تا قدرت نگه داشت دراز مدت  مطلب بیشتر گردد . 

* برگه ی فیش کاغذ هایی به اندازه ی تقریبی 12×7یا 15×10( برابر با یک چهارم برگه ی کاغذ کلاسور) که می توانیم خود تهیه کنیم یا نوع چاپی آنهارا به کار بریم .

* با یاد داشت بر داری می توان اطلاعات ومعلومات فراوانی را که طی سالیان دراز آموخته می شود ثبت وطبقه بندی کرد .

* تنظیم فهرست ها انواعی دارد : موضوعی ، فهرست راهنما .

* در بخش ارجاع مقاله ، شیوه صحیح آن را در نظر می گیریم .

* جوهر تحقیق ابتکار ونو آوری است نه تقلید صرف وتکرار آنچه در گذشته نیز بوده است .

* در ضمن مراجعه به منابع از علائم اختصاری خاصی استفاده می کنیم .

* برای هر قسمت از پژوهش هایمان برگه یا برگه های جداگانه ای اختصاص می دهیم وفقط مطالب ونکات مربوط به آن را یاد داشت می کنیم .

* برخی از کلمات عربی در فارسی به دومعنای مستقل به کار می روند باید آنهارا بشناسیم ودرس به کار بریم . : ارادت= لطف ومحبت                         اراده = میل وقصد

نظارت = رسیدگی کردن                      نظاره = نگاه کردن

درس هجدهم

 *صفت های بیانی عبارتند از : 1- بیانی عادی 2- فاعلی 3- مفعولی 4- نسبی 5- لیاقت

*صفت بیانی عادی از نظر ساخت چهار نوع است : ساده – مشتق – مرکب – مشتق،مرکب

*صفت ساده : آن است که فقط یک تکواژ داشته باشد : خوب – روشن

* صفت مرکب : آن است که از دو یا چند تکواژ آزاد یا مستقل ساخته می شود : خوش سیما- سر بلند .

*صفت مشتق : آن است که در ساختمان آن دست کم یک تکواژ وابسته بیاید .: خردمند – مهربان

* صفت مشتق – مرکب : آن است که ویژگی های مشتق ومرکب را باهم دارا باشد .: سرخ وسفید – سراسری

* صفت فاعلی : صفتی است که بر کننده کار دلالت می کند وبه شکل های گوناگون ساخته می شود .

* صفت مفعولی : آن است که کار بر آن واقع می شود ومعمولا از بن ماضی + کسره می سازند .

* صفت لیاقت : صفتی است که شایستگی وقابلیت موصوف را می رساند وبا افزودن (ی) به آخر مصدر ساخته می شود .

* صفت نسبی : صفتی است که به کسی یا جایی یا چیزی  نسبت داده می شود .

* مضاف ومضاف الیه : اگر پس از اسمی نقش نمای اضافه بیاید کلمه ی بعد از آن اسم – اگر اسم یا در حکم اسم باشد – مضاف الیه است : در کلاس ، کتاب او

* اضافه از نظر رابطه ی مضاف با مضاف الیه دو نوع است : تعلقی – غیر تعلقی

* بعضی از جمله ها در زبان فارسی گاهی به منظور اختصار وصراحت در بیان به شکل کوتاه وبی فعل مطرح می شوند وبین آنها ( واو مباینت ) یا استبعاد قرار می گیرد . : پدر وبد قولی – دزد وشرافت

 
+ نویسنده در چهارشنبه بیست و چهارم تیر 1388 |
درس سیزدهم

- تشدید :

 * گذاشتن تشدید در کلماتی که تشدید میانی دارند الزامی است : فعال 

* گذاشتن تشدید در کلماتی که تشدید پایانی دارند به شرطی لازم است که پس از حرف مشدد یک مصوت بیاید : فن کشتی

* تشدید حتما باید روی حرف مشدد بیاید .

- تنوین : کلمات تنوین دار در زبان فارسی همیشه قید هستند . رعایت آن در املا الزامی است  : حتما

- مد : گذاشتن مد در مواردی که نیاز است الزامی است : الان

- ی میانجی : این نشانه همه جا باید رعایت شود  مثل کارخانه ی ذوب آهن

- فاصله : فاصله مناسب بین واژه ها باید رعایت شود . در غیر این صورت موجب بد خوانی وبد فهمی می شود .

* رعایت فاصله بلند بین دوکلمه مستقل لازم است : آذربایجان  شرقی

درس چهاردهم

*پژوهش عبارت است از کشف ودریافت آنچه بر دیگران مجهول است ونیز برگشودن وروشن ساختن آنچه به اجمال بر دیگران معلوم است .

* پژوهش در مسائل وزمینه های مختلف به سه طریق مشاهده ، تحقیق عمومی وتحقیق کتاب خانه ای صورت می گیرد .

* در روش مشاهده پژوهشگر مراکز وموارد تحقیق را حضوری مورد بررسی ومشاهده قرار می دهد .

* روش های تحقیق هر موضوع متفاوت است .

* روش های کلی وعمومی تحقیق از دید گاه دیگر عبارتند از تجربه وآزمایش ، مشاهده ، پرس وجو ومطالعه .

* کتاب خانه یکی از ابزار مهم مرجع شناسی است .

* در مصاحبه نکاتی به دست می آید که از طریق کتاب خانه ومطالع ممکن نیست .

* در همه ی کتاب خانه های معتبر مشخصات کتاب را به سه شرح زیر می نویسند :

1- به نام مولف          2- به نام وعنوان کتاب                3- موضوعی

* دایرة المعارف ها ، لغت نامه ها ، فرهنگ ها ، ونشریات عمومی از مراجع ومنابع مهمی است که در کار پژوهش متوانند سودمند باشند .

* مراجع در کتاب خانه ها نگهداری می شوند وامانت داده نمی شوند .

* اگر جمله ای دارای نهاد باشد وبتوان فعل های آن را به صیغه ی معلوم به کار برد بهتر است از به کار بردن فعل به صیغه ی مجهول پرهیز کنیم : گلدان بوسیله گربه شکسته شد = گربه گلدان را شکست .

درس پانزدهم

برای سهولت در یادگیری زبان آن را در سه سطح واج شناسی ، دستور زبان ومعناشناسی مورد بررسی قرار می دهند .

* واج شناسی بر رسی نظام صوتی یک زبان است .

* واج آوایی است که می تواند در یک ساخت آوایی جانشین آوایی دیگر شود وآنساخت را به ساخت دیگری تبدیل کند .

* حرف گونه ی نوشتاری واج است . حرف به اعتبار خط است و واج به اعتبار زبان .

* برای نشان دادن واج از علامت / / وبرای نشان دادن حرف از علامت ((   )) استفاده می شود .

* هجا کوچکترین مجموعه ی واجی است که از ترکیب چند واج حاصل می شود و می توان در یک دم زدن بی فاصله و  قطع ادا کرد .

* واج های زبان به دودسته صامت ومصوت تقسیم می شوند .

*  ساختمان هجا در زبان فارسی به شش دسته تقسیم می شود .

 * در کلماتی مانند آسمان ، اردک ونظایر آن قبل از مصوت یک همزه وجود دارد .  

  * سومین واج هر هجا صامت است ودر کلمات فارسی دو مصوت پیاپی وجود ندارد .

* بعد از هر مصوت بیش از دو صامت در کنار هم نمی آید .

* جملاتی که دارای ابهام باشند ومعانی متفاوتی از آنها استنباط شود دارای کژ تابی هستند وباید معنی به روشنی بیان شود : آنها سه خواهر وبرادر هستند .= آنها سه خواهر ویک برادر هستند .

 

 

 

+ نویسنده در سه شنبه بیست و سوم تیر 1388 |
خلاصه ی زبان فارسی 2 دبیرستان

درس اول *زبان وگفتار دوپدیده جدا از هم هستند. * گفتار پدیده مادی ، فیزیولوژیایی وروان شناختی است . * با محروم شدن فرد از تکلم ، فهم آوایی از میان نمی رود . * زبان توانایی تولید ودرک جملات است ، گفتار کاربرد علمی این توانایی است . * درزبان فارسی نباید به پیروی از زبان عربی کلمات فارسی را با (یت)همراه کنیم ام کلماتی مانند بشریت ، انسانیت و.. چون عربی هستند اشکالی ندارد.

 درس دوم * جمله واحدی از زبان است که از یک یا چند گروه ساخته شده واز نهاد وگزاره تشکیل شده است . * نهاد جدا در ابتدای جمله می آید وقابل حذف است . * نهادپیوسته همان شناسه است که قابل حذف نیست. *اصل این است که نهاد جدا با شناسه مطابقت کند اما استثنا هم دارد. *در حالت عادی بین نهاد جدا وپیوسته جمله ها از نظر شخص وشمار هم آهنگی وجود دارد . * هرگاه در ترکیب وصفی ، صفت مختوم به ای =ی باشد بهتر است (ی) نکره را به آخر موصوف اضافه کنیم: مرد جنگی +ای/ ی = مردی جنگی حکیم نامی + ای/ ی = حکیمی نامی

 درس سوم * ویرایش هر نوشته ای باید از جهات گوناگون زبان ، محتوا، دقت ، نظم آراستگی ، نکات دستوری و ... باز بینی شود . این باز بینی نوشته ویرایش نام دارد . * انواع ویرایش عبارتند از : فنی ؛ زبانی ، تخصصی * در ویرایش فنی به نشانه گذاری ، شیوه خط فارسی واملای درست واژگان توجه می شود . * در ویرایش زبانی وساختاری کاربرد های نابجا در حوزه های معنایی وساخت زبان فارسی مطرح می شود . * کسی که کار ویرایش زبان را انجام می دهد ویراستار نام دارد . * عمل ویرایش را ویراستاری نیز می گویند .

 درس چهارم *جمله به دوقسمت نهاد وگزاره تقسیم می شود . * گزاره جملات به سه شکل دیده می شود . * جمله های دوجزئی همیشه فعل آنها ناگذر است . *جمله های سه جزئی وچهار جزئی فعل آنها گذرا به متمم یا مفعول یا مسند می باشد . * به ذهن سپردن رسم نمودار هریک الزامی است . * متمم قابل حذف متمم قیدی نام دارد ومتمم های غیر قابل حذف متمم فعل نامیده می شوند . * جملات چهار جزئی از ترکیب دو مفعول ، مفعول ومسند ، مفعول ومتمم یا متمم ومسند به دست می آیند .

 درس پنجم * نوشته انواع گوناگونی دارد . * انواع نوشته را بر اساس 4اعتبار می توان طبقه بندی کرد : 1-گونه های زبان 2- طرز بیان 3- قالب 4-موضوع ومحتوا . * نوشته ها به اعتبار گونه های زبان ممکن است علمی، ادبی، علمی- ادبی، اداری، نامه ،زندگی نامه ، گزارش مقاله و ... باشد . * نوشته به اعتبار موضوع ومحتوا ممکن است دینی ، علمی ، ادبی ، هنری، ادبی- هنری، فرهنگی سیاسی و... باشد . * در نقل قول های یک نوشته از زبان محاوره استفاده می شود . * ویژگی های زبان محاوره ، جابه جا شدن ارکان دستوری ، شکسته نویسی کلمات ، استفاده از لغات ، اطلاحات و..سادگی وقابل فهم بودن آن است . * مهم ترین ویژگی زبان معیار عبارتند از : 1- زبان ملی ورسمی ، فرهنگی علمی ، مطبوعاتی وآموزشی کشور ما است . 2- زبان درس خواندگان وتحصیل کردگان است . 3- این زبان به غیر فارسی زبانان آموزش داده می شود . 4- نشانه ها وعناصر محلی ، لهجه ای لغات مهجور وبیگانه در آن دیده نمی شود . *گونه های مختلف زبان معیار عبارتند از : 1- علمی 2- ادبی 3- اداری 4- روزنامه ای 5- گفتاری 6- کودکانه

درس ششم * گفتار وزبان با خط ونوشتار متفوت است . * گفتار وزبان ماهیت ذاتی انسان است در حالی که خط ونوشتار جنبه فرهنگی اجتماعی دارد . *سابقه زبان وگفتار بسیار بیشتر از خط ونوشتار است . * گفتار در زمان اتفاق می افتد و نوشتار در مکان . *گفتار گذرا وناپایدار است ونوشتار پایدار وماندگار . *گفتار دوطرفه است نوشتار یک طرفه . *به علت امکان تفکر ، سنجش وتجدید نظر در نوشتار نوشته سنجیده تر از گفتار است . * آثار ادبی ومیراث فرهنگی جوامع دارای خط از طریق نوشته به آیندگان منتقل می شود . *هر خطی سیر تکاملی ویژه ی خود را دارد که به خط الفبایی می رسد .

 درس هفتم * درس املا از مهمترین وپا بر جاترین درس ها است . *به یاری درس املا نوشتن ونگارش اصلاح وتقویت می شود . * گروه واژه ها جبران کننده ی متن هایی است که لغات عادی دارند وارزشو اهمیت املایی ندارند . *آموزش املا بر اساس زبان معیار است . * خط تحریری اختصاص به دست نوشت دارد

درس هشتم * مهم ترین عضو گزاره گروه فعلی است که معمولا با شناسه همراه است . * فعل پنج ویژگی دارد : شخص- زمان – وجه – گذر – معلوم ومجهول . * هر فعل شش شخص دارد . * فعل سه زمان اصلی دارد: گذشته – مضارع آینده . * افعال در زمان های گوناگون کاربرد های خاصی دارند . * فعل ممکن است گذر یا ناگذر باشد . بعضی افعال دو وجهی هستند . * تلقی گوینده یا نویسنده ازجمله یعنی مسلم یا نا مسلم بودن یا امری بودن ونبودن فعل را وجه گویند . * در زبان فارسی امروز سه وجه اصلی اخباری ، التزامی و امری وجود دارد . * به کار بردن با وبرای به جای " به وسیله ی " و " به منظور " مناسب تر است زیرا جمله کوتاه تر می شود وپیام زودتر به خواننده یا شنونده منتقل می شود .

درس نهم * نوشتن عبارت است از نمایش دادن کلام به وسیله حروف وترکیبات گوناگون آن که بااستفاده از نشانه های نگارش روح وروان خاصی پیدا می کند . * روان شناسان می گویند : نوشته ی هر شخص باز تاب اندیشه ها وتمایلات درونی وبرونی وپرتوی از شخصیت وی است . * در نگارش هر نوع نوشته ای اعم از مقاله ، داستان ة گزارش ، کتاب وشرح سفر به طرح ونقشه قبلی نیاز است * هر طرح به مصالح ومواد خاصی نیاز دارد هم چنان که اجرای نقشه ی معمار به مواد ومصالح ساختمانی احتیاج دارد . * برای هر نوشته طرح خاصی لازم است . * در نوشته های کوتاه ، طرح ممکن است ذهنی باشد اما در نوشته های بلن باید عینی ومکتوب باشد . * هر طرحی بسته به اهمیت موضوع می تواند بسته ومحدود یا گسترده باشد . * یکی از لوازم تهیه ی طرح فکر کردن درباره ابعاد موضوع است . * طرح نوشته : الف) چاچوب موضوع مورد نظر مارا معین می کند . ب) به نوشته ی ما نظم وانسجام می بخشد . ج) در سرعت ودقت نگارش موثر است . د) به ما فرصت می دهد که به طور همه جانبه وعلمی به موضوع بنگریم . * کلماتی مانند : املا ، انشا ، اجزاء واستثنا عربی هستند ودر فارسی بدون همزه پایانی نوشته می شوند . هر گاه این لمات مضاف یا موصوف واقع شوند از نوع کلمات مختوم به آ محسوب می شوند ودر نتیجه صامت میانجی "ی" می گیرند : املای فارسی .

درس دهم *فعل یا گذر است یا ناگذر . * فعل های گذرا سه نوعند : گذرا به مفعول ، گذرا به مسند ، گذرا به متمم . * چهارمین ویژگی فعل معلوم یا مجهول بودن آن است . * فعل مجهول همیشه از فعل های گذرا به مفعول ساخته می شود . * از فعل های ناگذر نمی توان جمله مجهول ساخت . * فعل معلوم فعلی است که به نهاد نسبت داده می شود . * فعل مجهول فعلی است که به مفعول نسبت داده می شود . * نهاد جمله ای که در آن فعل مجهول باشد مفعول است . * در فارسی امروز همه ی فعل های گذرا به مفعول را می توان با آوردن تکواژ منفی ساز (ن) منفی کرد . * تکواژ منفی ساز (ن) در فعل های مرکب پیش از جز صرفی می آید . * در فارسی امروز برای فعل نهی نیز همان تکواژ (ن ) به کار می رود. نرو – نکن * پرسشی کردن جمله ها در فارسی امروز به دوطرق : استفاده از واژه های پرسشی یا آهنگ صورت می گیرد .

درس یازدهم * شروع نوشته وچگونگی آغاز آن از اهمیت بسیاری برخوردار است . * با فضا سازی یا براعت استهلال به نوشته تحرک وجذابی بیشتری داده می شود . * نگارش پایان هر نوشته به اندازه ی آغاز کردن مناسب آن مهم ، دقیق وحساس است . * در نوشته های سنتی معمولا نتیجه گیری به عهده ی خود نویسنده بوده درحالیکه امروزه این عمل در اغلب موارد به خواننده واگذار می شود . * پایان نوشته می تواند شیوه های گوناگون داشته باشد . * نام گذاری وعنوان نوشته می تواند شیوه های گوناگون داشته باشد . * نام گذاری وعنوان نوشته علاوه بر رعایت زیبایی باغث جلب توجه خواننده می شود . * برای انتخاب عنوان نوشته ونام گذاری نوشته راه های گوناگونی وجود دارد . * حذف فعل یا بخشی از آن باید طبق ظوابطی انجام گیرد . *بدون قرینه نمی توان فعل یا بخشی از آن را حذف کرد : معلم وارد کلاس ودرس راشروع کرد – در این عبارت فعل جمله ی اول بدون قرینه حذف شده که نادرست است .

درس دوازدهم * برخی دستور نویسان ساختمان فعل را به سه صورت : ساده- پیشوندی ومرکب تقسیم می کنند . * فعل ساده آن است که بن مضارع آن یک تکواژ داشته باشد . خوابیده است = خواب * تکواژ کوچکترین واحد معنا دار زبان است . * تکواژ گاه کاربرد مستقل دارد = تکواژ آزاد * تکواژ گاه کاربرد مستقل ندارد = وند – تکواژ وابسته * فعل پیشوندی با وند همراه است . * اگر به اول فعل های ساده وند اضافه شود فعل پیشوندی به دست می آید . بر آورد – فرو رفت * وند تکواژی است که معنا وکاربرد مستقل ندارد ودودسته است : صرفی – اشتقاقی * فعل مرکب : اگر پیش از فعل ساده یا پیشوندی یک یا چند تکواژ مستقل بیاید وبا آن ترکیب شود کلمه ی حاصل فعل مرکب است . * هیچ گاه فعل ساده یا مرکب خارج از جمله بررسی نمی شود . * برای ساختن فعل های ماضی بعید – التزامی – نقلی ومستمر ومضارع مستمر – آینده وفعل های مجهول از فعل کمکی استفاده می شود . * به دوطریق می توان تشخیص داد که فعل ساده یا مرکب است : نقش پذیری – گسترش پذیری * هرگاه در جمله دو کلمه با مفهوم یکسان بدون واو عطف به کار رود یکی از آن کلمات تکراری وزیادی خواهد بود به این کاربرد اصطلاحا ((حشو )) می گویند . : پس بنابراین – سوابق گذشته